AHA ile BHA farkı nedir? Hangi cilde hangisi uygun?

Etiketinde "glikolik asit", "laktik asit", "salisilik asit" gibi isimler gören çoğu kişi, bunların hepsinin asit olduğunu ama aralarında ne fark olduğunu bilmez. Kısaca AHA ve BHA, cilt bakımında kullanılan iki büyük asit grubudur. İkisi de cildin üst tabakasındaki ölü hücrelerin dökülmesine yardımcı olabilir, ama çalıştıkları alan ve cilde hissettirdikleri farklıdır.

Bu yazıda AHA ve BHA arasındaki farkı, hangi ciltte hangisinin daha uygun olabileceğini ve kullanırken nelere dikkat etmen gerektiğini anlatıyoruz.

AHA nedir?

AHA, alfa hidroksi asitlerinin kısaltmasıdır. Glikolik asit ve laktik asit bu grubun en sık bilinen üyeleridir. AHA'lar suda çözünür. Bu nedenle daha çok cildin yüzeyinde etki gösterir ve cildin dış tabakasındaki kuruluk ya da pürüzlülük üzerinde çalışır.

Kozmetik ürünlerde AHA genellikle şu amaçlarla kullanılır:

• Cildin yüzeyini daha pürüzsüz hissettirmek,
• Donuk görünümü azaltmaya yardımcı olmak,
• Ürünlerin cilde daha iyi nüfuz etmesine destek olmak.

BHA nedir?

BHA, beta hidroksi asidin kısaltmasıdır. Bu grubun en bilinen üyesi salisilik asittir. BHA yağda çözünür; bu özelliği sayesinde yağlı maddelerin içine girebilir ve gözeneklerin içindeki birikimlere daha yakın çalışabilir.

Bu nedenle BHA, özellikle gözenek tıkanıklığı ve siyah nokta eğiliminin olduğu ciltlerde tercih edilen bir içerik olabilir.

Tablo ile karşılaştırma

Özellik	AHA	BHA
Çözünürlük	Suda çözünür	Yağda çözünür
Etki alanı	Cildin yüzeyi	Gözeneklerin içi
Örnek içerikler	Glikolik asit, laktik asit	Salisilik asit
Daha uygun olabilecek cilt	Kuru, donuk ve pürüzlü görünen ciltler	Yağlı, gözenek eğilimli ve sivilceye yatkın ciltler
Dikkat edilecek nokta	Güneşe karşı hassasiyet artabilir	Kuruluk ve tahriş, özellikle hassas ciltte

Bu tablo genel bir çerçeve sunar. Her cilt farklıdır ve bir içerik bir kişide çok iyi gelirken başka birinde tahrişe yol açabilir.

Hangi cilde hangisi uygun?

Kuru ve pullanma eğilimi olan ciltlerde AHA, ince ve hafif yapılı formüllerle denenebilir. Yağlı ve gözenek eğilimi olan ciltlerde BHA daha çok tercih edilir. Karma ciltlerde ise bölgesel kullanım düşünülebilir; örneğin T bölgesine BHA, yanaklara daha hafif bir ürün gibi.

Hassas ciltlerde ise ikisini de dikkatli kullanmak gerekir. Düşük konsantrasyonlu ürünlerle başlamak ve yama testi yapmak en güvenli yoldur.

Birlikte kullanılabilir mi?

AHA ve BHA aynı rutinde kullanılabilir, ama genellikle aynı akşam birlikte kullanılmaları önerilmez. İkisini de kullanmak cildi fazla zorlayabilir. Daha güvenli bir yaklaşım, bu içerikleri farklı akşamlarda kullanmaktır. Retinol gibi başka aktif içeriklerle de aynı gece kullanmadan önce dikkatli olmak gerekir. Retinol hakkında daha fazla bilgi için retinol nedir yazısına bakabilirsin.

Güneş ve asit ilişkisi

Asit içeren ürünler, cildin güneşe karşı hassasiyetini artırabilir. Bu nedenle asit kullanılan günlerde sabah güneş koruyucu kullanmak ve güneşten korunmak önemlidir. Güneşte uzun süre kalmak, asit kullanımının olumsuz etkilerini artırabilir.

Ne zaman dikkat etmelisin?

Asit kullanımında hafif bir karıncalanma olabilir, ama şu belirtiler görülürse ürünü bırakmak gerekir:

• Yanma ya da belirgin kızarıklık,
• Kabarcık, döküntü ya da cildin soyulması,
• Birkaç gün geçmeyen kuruluk,
• Güneşe çıkınca ortaya çıkan yanık benzeri tepki.

Böyle durumlarda bir dermatoloğa danışmak doğru olur.

Sıklık nasıl ayarlanır?

Asitlerde en sık yapılan hata, sonucu hızlandırmak için ürünü çok sık kullanmaktır. Başlangıçta haftada iki kez, akşam ve temiz cilde uygulamak genellikle yeterlidir. Birkaç hafta boyunca cilt tahriş olmadan geçiyorsa sıklığı kademeli olarak artırabilirsin. Ürün etiketindeki kullanım talimatı ise her zaman esas alınmalıdır.

Cilt kuruyor, yanıyor ya da belirgin şekilde kızarıyorsa bir sonraki kullanımı ertele ve kısa bir ara ver. Asit kullanılan günlerde nemlendiriciyi atlamamak, cildin bariyerinin toparlanmasına yardımcı olabilir. Bazı kişiler yeni asit ürününü önce nemlendiricinin üzerine ince bir tabaka olarak sürerek tahrişi azaltmayı dener; bu yöntemin uygunluğu için ürün bilgisine bakmak ve gerekirse uzmana sormak doğru olur.

Etiketi nasıl okursun?

Asit içeren bir ürünün etiketinde genellikle içerik adı ile birlikte pH ya da kullanım talimatı da bulunabilir. Talimat, ürünün hangi sıklıkta ve hangi adımda kullanılacağını söyler. Bu bilgiyi atlamadan okumak, asitin ne kadar etkili ve ne kadar yoğun olduğunu anlamak için iyi bir başlangıçtır.

Kontrol listesi

• Cildinin yüzeyini mi yoksa gözeneklerini mi hedeflemek istediğini belirle.
• Yeni bir asit ürününe düşük konsantrasyonla başla.
• Her akşam değil, haftada birkaç kez kullan.
• Aynı akşam birden fazla asit ya da retinol kullanma.
• Her gün güneş koruyucu sür.

AHA ve BHA doğru kullanıldığında rutinine değer katabilir. Ama hangi asidin senin cildine uygun olduğunu anlamak için sabırlı ve gözlemci olmak gerekir. Salisilik asit üzerine daha ayrıntılı bilgi için salisilik asit nedir yazısını okuyabilirsin.